Schat het agressie-incident in om gepast te reageren
Wie stelt het agressieve gedrag? Welk gedrag stelt de persoon precies en van waaruit doet die dat? Wat zijn de veiligheidsopties? Schat dit in om een gepaste strategie te kiezen.
Schat in:
Is het iemand die je kent? Hou dan bij de keuze van je strategie rekening met je kennis over deze persoon en met de mogelijke betekenis of functie van diens agressieve gedrag.
Volgende vragen helpen jou hierbij:
- Wat is diens geschiedenis, situatie, ziektebeeld of problematiek? Welke noden, hulpvragen en begeleidingsbehoeften brengen ze mee?
- Zijn er beperkingen of verslavingen die mee spelen? Welke?
- Is er sprake van onvermogen of onwil?
- Welke gevoeligheden, kwetsbaarheden, trauma’s en stress zijn er?
- Is er in het verleden al sprake geweest van agressief gedrag?
Je doel en je manier van reageren zijn anders bij frustratie, instrumentele of ongecontroleerde agressie. Je doel en reactie zullen mogelijks ook verschillen naargelang het gaat om (non-)verbale dan wel fysieke agressie.
Is het gedrag gericht naar de materiële omgeving? Naar zichzelf? Naar jou of naar andere mensen of dieren? Je reactie zal verschillen i.f.v. wie of wat betrokken is.
Als de spanning bij de persoon toeneemt, wordt diens gedrag meer impulsief en ongecontroleerd. Hij of zij wordt steeds minder voor rede vatbaar en aanspreekbaar. De kans op agressief gedrag neemt toe. Let op de lichamelijke, verbale en non-verbale signalen van toenemende spanning.
Hoe eerder je onrust of spanning opmerkt, hoe makkelijker je het gedrag kan ombuigen en escalatie kan voorkomen. Afhankelijk van de mate waarin je de regie hebt over de situatie tracht je of te de-escaleren of jezelf en anderen in veiligheid te brengen of fysiek in te grijpen.
De situatie bepaalt mee hoe je interventie er kan of zal uitzien:
- Voel je je voldoende in staat om in te grijpen?
- Is er een vluchtweg? Kan je makkelijk weg?
- Zijn er anderen in de buurt die kunnen helpen?
- Of versterken toeschouwers het agressieve gedrag?
- Zijn er wapens in het spel of voorwerpen die als wapen kunnen dienen?